Crop Insurance Claim: 1. नुकसानाची त्वरित माहिती द्या (Intimation of Loss)
पिकाचे नुकसान झाल्यानंतर 72 तासांच्या आत याची माहिती संबंधित यंत्रणेला द्यावी लागते.
माहिती देण्यासाठी पर्याय:
- स्थानिक तलाठी किंवा कृषी अधिकारी यांना तोंडी किंवा लेखी माहिती द्या
- विमा कंपनीच्या हेल्पलाईनवर संपर्क साधा किंवा त्यांच्या वेबसाइटवरून माहिती द्या
- कॉमन सर्व्हिस सेंटर (CSC) मध्ये जाऊन माहिती द्या
- PMFBY ची अधिकृत वेबसाइट वापरा: https://pmfby.gov.in
- Crop Insurance App किंवा राज्याचा अधिकृत मोबाईल अॅप वापरा
2. नुकसानाचे पुरावे संकलित करा
पिकांचे नुकसान झालेले फोटो काढा. फोटोमध्ये तारीख व वेळ दिसण्याची खात्री करा. शक्य असल्यास भौगोलिक टॅगिंग असलेले फोटो वापरा. हे फोटो पुढे दावा करताना उपयोगी ठरतात.PMFBY (Pradhan Mantri Fasal Bima Yojana)
3. स्थळ तपासणी (Field Inspection)
नुकसान झाल्यानंतर काही दिवसांत विमा कंपनीचे प्रतिनिधी, कृषी विभागाचे अधिकारी आणि पंचायत समितीचे सदस्य घटनास्थळी भेट देतील. तेथे उपस्थित राहण्याचा प्रयत्न करा. ते प्रत्यक्ष परिस्थिती तपासून पंचनामा तयार करतील.
4. दावा अर्ज भरा (Claim Form)
नुकसान भरपाई मिळवण्यासाठी दावा अर्ज भरावा लागतो. हा अर्ज तुम्ही ऑफलाइन किंवा ऑनलाईन पद्धतीने भरू शकता.Crop Insurance Claim
अर्ज भरण्यासाठी लागणारी कागदपत्रे:
- विमा पॉलिसी क्रमांक किंवा अर्ज क्रमांक
- आधार कार्ड किंवा अन्य ओळखपत्र
- बँक खात्याचा तपशील (पासबुक)
- 7/12 उतारा Crop Damage Due to Rain
- पेरणी व नुकसान याचा पुरावा (फोटो, व्हिडिओ)
5. दाव्याची प्रक्रिया आणि नुकसान भरपाई
संपूर्ण तपासणीनंतर नुकसानाचे प्रमाण ठरवले जाते. त्यानुसार भरपाईची रक्कम ठरवली जाते. ही रक्कम थेट शेतकऱ्याच्या बँक खात्यात जमा केली जाते.
अतिरिक्त माहिती
विमा कंपनीची हेल्पलाईन, राज्याचे कृषी विभाग, किंवा स्थानिक CSC केंद्र तुम्हाला मदत करू शकतात. अर्ज करताना नेहमी कागदपत्रांची छायांकित प्रत सोबत ठेवा.
जर पावसामुळे पिकांचे नुकसान झाल्यानंतर तुम्ही वरीलप्रमाणे विमा दावा करण्याची प्रक्रिया पूर्ण केली नाही, तर त्याचे खालील तोटे होऊ शकतात:Rain Damage Insurance for Farmers
1. विमा दावा नाकारला जाऊ शकतो
जर तुम्ही नुकसानाची माहिती 72 तासांच्या आत दिली नाही, तर विमा कंपनी दावा स्वीकारणार नाही. त्यामुळे तुम्हाला एक पैसाही भरपाई म्हणून मिळणार नाही, जरी तुम्ही विमा भरलेला असला तरीही.
2. नुकसानाचे पंचनामे होणार नाहीत
स्थळ तपासणीसाठी (पंचनामा) संबंधित यंत्रणांना माहितीच दिली नाही, तर तुमच्या शेताचे मूल्यांकन होणार नाही. परिणामी अधिकृतपणे नुकसान सिद्ध करता येणार नाही.Agriculture Crop Insurance India
3. शासकीय मदतीपासून वंचित राहू शकता
कधी कधी शासनामार्फत (राज्य/केंद्र सरकार) अतिरिक्त सानुग्रह अनुदान दिले जाते. त्यासाठी तुमचे नुकसान अधिकृत नोंदवले गेले पाहिजे. जर तुम्ही माहिती दिली नाही, तर तुम्ही सरकारी मदतीपासून वंचित राहू शकता.
4. बँकेशी संबंधित अडचणी
जर तुम्ही बँकेकडून कर्ज घेतले असेल आणि पीक विमा अंतर्गत नुकसान भरपाई न मिळाल्यास, कर्ज फेडणे कठीण होऊ शकते. परिणामी, क्रेडिट स्कोअर खराब होण्याचा धोका असतो, आणि भविष्यात कर्ज मिळणे कठीण जाऊ शकते.
5. इतर शेतकऱ्यांच्या मदतीत अडथळा
जर अनेक शेतकरी आपापली नुकसानाची माहिती वेळेत देत नाहीत, तर एकूण क्षेत्राचे नुकसान योग्यरीत्या दाखवले जात नाही. याचा परिणाम संपूर्ण गाव किंवा तालुक्याला मिळणाऱ्या सामूहिक मदतीवर होऊ शकतो.Fasal Bima Claim Process
निष्कर्ष
पीक विमा हा शेतकऱ्यांसाठी एक सुरक्षितता कवच आहे. मात्र, तो केवळ विमा भरल्यावर मिळत नाही; योग्य वेळी, योग्य प्रक्रियेनुसार कृती केली तरच त्याचा फायदा मिळतो. प्रक्रिया वेळेत न केल्यास आर्थिक नुकसान होण्याची शक्यता खूप जास्त असते.Monsoon Crop Loss Compensation
त्याचबरोबर शेतकरी मित्रांनो तुम्हाला जर ही माहिती आवडली असेल तर तुमच्या इतर शेतकरी मित्रांना ही माहिती नक्की शेअर करा. त्याचबरोबर तुम्ही जर आपल्या व्हाट्सअप ग्रुप मध्ये असाल तर, आपल्या या व्हाट्सअप ग्रुप मध्ये तुमच्या शेतकरी मित्रांना ॲड मेंबर (Add Members) या बटनावर क्लिक करून तुमच्या शेतकरी मित्रांना नक्की ॲड करा.Crop Insurance Claim